วิธีสร้าง DHCP Scope บน Windows Server 2022 แบบถูกต้อง

 หลังจากติดตั้ง DHCP Server เรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนสำคัญถัดไปคือการสร้าง DHCP Scope ซึ่งเป็นหัวใจหลักของระบบ DHCP เพราะเป็นส่วนที่กำหนดว่า DHCP Server จะสามารถแจก IP Address ช่วงใดให้กับอุปกรณ์ในเครือข่าย

หากไม่มี DHCP Scope แม้ DHCP Service จะทำงานปกติ ก็จะไม่สามารถแจก IP Address ให้กับ Client ได้

Windows Server 2022 รองรับการสร้าง DHCP Scope ได้หลายรูปแบบ ทั้งสำหรับสำนักงานขนาดเล็ก องค์กรขนาดใหญ่ และระบบหลาย VLAN

DHCP Scope คืออะไร

DHCP Scope คือช่วงหมายเลข IP Address ที่ DHCP Server สามารถนำไปแจกให้กับ Client ได้

ตัวอย่าง

Network : 192.168.1.0/24

DHCP Scope

192.168.1.100
ถึง
192.168.1.200

Client ทุกเครื่องจะได้รับ IP จากช่วงนี้

DHCP Scope ทำงานอย่างไร

ตัวอย่าง

DHCP Scope

192.168.1.100

ถึง

192.168.1.200

Client เครื่องแรก

ได้รับ

192.168.1.100

Client เครื่องที่สอง

ได้รับ

192.168.1.101

ระบบจะจ่าย IP เรียงลำดับอัตโนมัติ

วางแผน IP Address ก่อนสร้าง Scope

ตัวอย่างเครือข่ายองค์กร

Network
192.168.1.0/24

Reserved สำหรับ Server

192.168.1.1-99

DHCP Scope

192.168.1.100-200

Reserved สำหรับอุปกรณ์พิเศษ

192.168.1.201-254

แนวทางนี้ช่วยลดปัญหา IP Conflict

ข้อมูลที่ต้องเตรียม

ก่อนสร้าง Scope

ควรทราบ

Network Address

ตัวอย่าง

192.168.1.0

Subnet Mask

255.255.255.0

Gateway

192.168.1.1

DNS Server

192.168.1.10

ช่วง IP ที่ต้องการแจก

192.168.1.100-192.168.1.200

วิธีสร้าง DHCP Scope ผ่าน DHCP Manager

เปิด

Server Manager

Tools

DHCP

เปิด IPv4

ขยาย

IPv4

คลิกขวา

เลือก

New Scope

เริ่ม Scope Wizard

กด

Next

ตั้งชื่อ Scope

ตัวอย่าง

Office Network

Description

สำนักงานใหญ่

กด Next

กำหนด Start IP

ตัวอย่าง

192.168.1.100

กำหนด End IP

ตัวอย่าง

192.168.1.200

กำหนด Subnet Mask

255.255.255.0

หรือ

/24

กด Next

กำหนด Exclusion Range

IP ที่ไม่ต้องการแจก

ตัวอย่าง

192.168.1.150

ถึง

192.168.1.160

DHCP จะข้ามช่วงนี้

เหมาะสำหรับ

  • Printer

  • CCTV

  • Firewall

  • NAS

กำหนด Lease Duration

ค่าเริ่มต้น

8 Days

สำหรับสำนักงานทั่วไป

ถือว่าเหมาะสม

หากเป็น WiFi Guest

อาจใช้

1 Day

หรือ

8 Hours

กำหนด Gateway

ตัวอย่าง

192.168.1.1

Client ทุกเครื่องจะใช้ Gateway นี้

กำหนด DNS Server

ตัวอย่าง

192.168.1.10

หรือ

192.168.1.11

หากมี DNS สำรอง

เพิ่มได้หลายรายการ

กำหนด Domain Name

ตัวอย่าง

company.local

กด Next

เปิดใช้งาน Scope

เลือก

Yes, I want to activate this scope now

กด Finish

เสร็จสิ้น

ตรวจสอบ Scope

ภายใน DHCP Console

ควรเห็น

IPv4
 └ Office Network

พร้อมสถานะ

Active

สร้าง Scope ด้วย PowerShell

ตัวอย่าง

Add-DhcpServerv4Scope `
-Name "Office Network" `
-StartRange 192.168.1.100 `
-EndRange 192.168.1.200 `
-SubnetMask 255.255.255.0 `
-State Active

ตั้งค่า Gateway ผ่าน PowerShell

Set-DhcpServerv4OptionValue `
-ScopeId 192.168.1.0 `
-Router 192.168.1.1

ตั้งค่า DNS Server

Set-DhcpServerv4OptionValue `
-ScopeId 192.168.1.0 `
-DnsServer 192.168.1.10

ตรวจสอบ Scope

Get-DhcpServerv4Scope

ผลลัพธ์

Office Network
192.168.1.0
Active

ตรวจสอบ DHCP Lease

ดู Client ที่ได้รับ IP

Get-DhcpServerv4Lease `
-ScopeId 192.168.1.0

ตัวอย่าง

192.168.1.100
PC-001

ทดสอบจาก Client

เปิด Command Prompt

ipconfig /release

จากนั้น

ipconfig /renew

ตรวจสอบ

ipconfig

ควรได้รับ IP จาก Scope

192.168.1.100

ขึ้นไป

ปัญหาที่พบบ่อย

DHCP ไม่แจก IP

ตรวจสอบ

Scope Active หรือไม่

ได้ APIPA

169.254.x.x

แสดงว่า DHCP ไม่ตอบสนอง

Client ไม่ได้รับ Gateway

ตรวจสอบ

Option 003 Router

Client ไม่ได้รับ DNS

ตรวจสอบ

Option 006 DNS Server

ตัวอย่างการออกแบบ Scope

องค์กรขนาดเล็ก

192.168.1.100-200

องค์กรขนาดกลาง

192.168.10.100-250

WiFi Guest

10.10.10.100-250

CCTV

192.168.50.100-250

แยก Scope ตามประเภทงาน

Best Practices

  • แยก IP Server ออกจาก DHCP

  • กำหนด Exclusion Range

  • ตั้ง Lease Time ให้เหมาะสม

  • ใช้ DNS ภายในองค์กร

  • เปิด DHCP Backup

  • ตรวจสอบ Lease เป็นประจำ

  • ใช้ DHCP Failover ในระบบ Production

จากประสบการณ์ของทีมงาน comsiam ปัญหาที่พบมากที่สุดหลังติดตั้ง DHCP Server คือผู้ดูแลระบบลืม Activate Scope ทำให้ DHCP Service ทำงานปกติแต่ไม่สามารถแจก IP Address ได้

ในการออกแบบระบบ Windows Server 2022 สำหรับองค์กร ทีมงาน comsiam มักแยกช่วง IP สำหรับ Server, Client, Printer และอุปกรณ์ IoT ออกจากกันอย่างชัดเจน เพื่อให้บริหารจัดการง่ายและลดปัญหา IP Conflict ในอนาคต

สรุป

DHCP Scope เป็นองค์ประกอบสำคัญของ DHCP Server บน Windows Server 2022 เพราะเป็นตัวกำหนดช่วง IP Address ที่สามารถแจกให้กับอุปกรณ์ในเครือข่าย การออกแบบ Scope อย่างถูกต้องจะช่วยให้เครือข่ายมีความเสถียร ลดปัญหา IP Conflict และรองรับการขยายระบบในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Popular posts from this blog

Windows Server 2022 ยังน่าใช้ในปีนี้หรือไม่? คำตอบสำหรับคนกำลังวางระบบใหม่

สเปกเครื่องสำหรับติดตั้ง Windows Server 2022 เลือกอย่างไรให้คุ้มและใช้งานได้ยาว

Windows Server 2022 คืออะไร? คู่มือสำหรับมือใหม่